• BIST 97.263
  • Altın 243,886
  • Dolar 6,2651
  • Euro 7,3886
  • Ağrı 29 °C

Histriyonik Kişilik Bozukluğu

Mehmet Emin Kızgın

HİSTRİYONİK KİŞİLİK BOZUKLUĞU

DSM-5 Tanı Ölçütleri

Aşağıdakilerden beşinin (ya da daha fazlasının) olması ile kendisini gösteren, erken erişkinlikte ortaya çıkan ve birçok bağlamda kendisini gösteren aşırı duygusallık ve dikkat çekme arayışı gösterme örüntüsü:

İlgi odağı olmadığı durumlarda rahatsız olurlar.

2. Diğer insanlarla etkileşim esnasında uygunsuz bir biçimde cinsel açıdan baştan çıkarıcı veya kışkırtıcı davranışlar sergilerler.

3. Hızla değişen ve sığ bir duygu ifadesi sergilerler.

4. İlgiyi kendi üzerlerine çekmek için sürekli olarak fiziksel görünümlerini kullanırlar.

5. Konuşma biçimleri aşırı bir biçimde başkalarını etkilemeye yönelik ve ayrıntıdan yoksundur.

6. Gösteriş yapar, teatraldirler ve abartılı duygu ifadeleri vardır.

7. Telkine yatkındırlar (ör; Başka bireyler ya da durumlar tarafından kolaylıkla etkilenebilirler),

8. Aslında olduklarından daha yakın bir ilişki içerisinde olduklarını düşünürler.

Histriyonik Kişilik Bozukluğu, hemen her alanda aşın duygusallık ve ilgilenilme arayışı içinde olmadır. Bu örüntü genç erişkinlik döneminde başlar ve değişik koşullar altında ortaya çıkar.

Histrionik Kişilik Bozukluğu olan kişiler ilgi odağı olmadıkları durumlarda rahatsız olurlar ya da değerlerinin anlaşılmadığını düşünürler. Çoğu zaman çok canlı ve rol yapar bir tarzda ilgiyi üzerlerine çekme eğilimi gösterirler ve yeni tanıdıklarını hararetli bir biçimde karşılayarak, bu kişileri belirgin bir açıklık göstererek ya da bu kişilere kur yaparak ("flört" ediyormuş gibi davranarak) başlangıçta cezbederler. Bu kişiler sürekli olarak ilgi odağı olmak istedikleri için bu nitelikleri süreklilik göstermez. "Parti yaşamı” rolünü sürdürmek zorundaymış gibidirler. İlgi odağı olmazlarsa başkalarının ilgisini üzerlerine çekmek için çarpıcı bir şeyler (öyküler uydurma, bir olay sergilemek gibi) yapabilirler. Bu gereksinmeleri klinisyene karşı olan davranışlarında da çoğu zaman açıkça görülür (övgüler düzme, hediyeler getirme, her gelişlerinde yeni semptomlar olarak ortaya çıkan fiziksel ve psikolojik semptomlar için çarpıcı tanımlamalar getirme gibi).

Böyle bir bozukluğu olan kişilerin görünümleri ve davranışları çoğu zaman uygunsuz bir biçimde cinsel yönden ayartıcı ya da baştan çıkartıcıdır. Bu davranışları sadece cinsel ya da duygusal açıdan ilgileri olan kişilere karşı değil, içinde bulundukları toplumsal çevre için uygun olmayan bir biçimde, çok çeşitli toplumsal, mesleki ve profesyonel ilişkilerinde de ortaya çıkar. Duygusal dışavurumları sığdır ve hızlı değişir . Böyle bir bozukluğu olan kişiler ilgiyi üzerlerine çekmek için sürekli olarak fizik görünümlerini kullanırlar.

Görünümleriyle başkalarını etkilemek üzerinde aşırı dururlar ve giyim kuşamları için çok fazla zaman, enerji ve para harcarlar. Yine görünümleriyle ilgili olarak iltifat edilmesini beklerler ve nasıl göründükleriyle ilgili olarak eleştirel bir yaklaşımda bulunulduğunda ya da kendilerini beğenmedikleri bir fotoğrafı gördüklerinde kolaylıkla ve aşın derecede sinirlenirler.

Bu kişilerin aşırı bir düzeyde başkalarını etkilemeye yönelik ve ayrıntıdan yoksun bir konuşma biçimleri vardır. Sağlam düşünceler çarpıcı bir biçimde sezgisellik boyutunda dile getirilir, altta yatan nedenleri genellikle belirsizlikler taşır ve destekleyici gerçeklerden ve ayrıntılardan yoksundur. Sözgelimi Histrionik Kişilik Bozukluğu olan bir kişi belirli bir kişinin çok hoş biri olduğundan söz edebilir, ancak bu kişinin iyi bir niteliği olduğuna ilişkin, bu görüşünü destekleyecek herhangi özgül bir örnek veremez. Böyle bir bozukluğu olan kişiler gösteriş yaparlar, yapmacık davranışlar ve duygularını aşırı bir abartma ile gösterirler. Duygularını aşırı bir biçimde, ortalıkta, herkesin önünde sergileyerek arkadaşlarını ve tanıdıklarını mahcup ederler (örn. bir rastlantı sonucu tanıdıklarını aşırı bir hararetle kucaklarlar, sıradan küçük duygusal olaylar karşısında hıçkırarak ağlarlar ya da öfke patlamaları olur). Ancak duygulan çoğu zaman hızlı bir biçimde gelip geçiyor gibi görünür, dolayısıyla başkaları da onları bu duyguları gerçekten yaşamıyor olmakla suçlayabilir.

Histrionik Kişilik Bozukluğu olan kişiler ileri derecede telkine yatkındırlar. Duyguları ve düşünceleri başkalarından ve o sıradaki heveslerinden kolaylıkla etkilenir. Özellikle, sorunlarını büyülü bir biçimde çözeceklerine inandıkları otorite figürlerine olmak üzere, başkalarına aşırı derecede güvenirler. Boyun eğme eğilimi gösterirler ve başkalarına kolaylıkla inanırlar. Böyle bir bozukluğu olan kişiler, ilişkilerin olduğundan daha yakın olduğunu düşünürler, hemen bütün tanıdıklarını "canım, sevgili arkadaşım” olarak tanımlarlar ya da sadece bir ya da iki kez, o da iş ilişkisi çerçevesinde karşılaştıkları doktorlarından ilk isimleriyle söz ederler. Romantik düşlemlere kaydıkları sık görülür.

Histriyonik Kişilik Bozukluğu Olanlarda Görülen Düşünce Biçimleri İnsanların ilgisini çeken biriyim. Mutlu olabilmem için insanların ilgisinin benim üzerimde olması gerekir. İnsanlar bana ilgi göstermezse mutlu olamam. Herkes benimle ilgilenmeli. İnsanlar beni eğlenceli biri olarak tanımalı. Böylece zayıf yanlarımı fark etmezler.

Ben abartılı davranıp aşırıya kaçmadıkça kimse bana ilgi göstermiyor. İnsanların beni görmezden gelmeleri korkunç! Duygular ve sezgiler mantıklı düşünmekten daha önemlidir.

Histirionik Kişilik Bozukluğu; aşağıdakilerden en az beşinin varlığı ile erişkinliğin erken evrelerinde başlayan, aşırı duygusallık ve sürekli kendisiyle ilgilenilmesi çabası ile devam eden bir bozukluktur.

  • · İlgi odağı olmadığı durumlarda rahatsız olur.
  • · Başkalarıyla olan etkileşimi çoğu zaman uygunsuz bir biçimde cinsel yönden ayartıcı ya da baştan
  • · çıkartıcı davranışlarla belirlidir.
  • · Hızlı değişen ve yüzeysel kalan duygular sergiler.
  • · İlgiyi üzerine çekmek için sürekli olarak fiziksel görünümünü kullanır.
  • · Aşırı bir düzeyde başkalarını etkilemeye yönelik ve ayrıntıdan yoksun bir konuşma biçimi vardır.
  • · Gösteriş yapar, yapmacık davranır ve duygularını aşırı bir abartmayla gösterir.
  • · İlişkilerin normalden çok daha fazla yakın ve fazla içli-dışlı olmasını ister.

Histerik Kişilik Bozukluğu olan bireyler genellikle ilişkilerinde yaşadığı bazı sorunlar ya da başka psikiyatrik bozukluklar nedeniyle uzman yardımı isterler. Bireysel ya da grup psikoterapisi ve ilaç tedavisinden fayda görebilirler.

Bu yazı toplam 200 defa okunmuştur.
  • Yorumlar 0
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
Tüm Hakları Saklıdır © 2018 Son Dakika Patnos Haber | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : 05323083155